Een gerecht prijzen op de menukaart: van kostprijs naar verkoopprijs
Zo bepaal je de prijs van een gerecht: kostprijs, gewenste foodcost, btw, afronden en vergelijken met de buren, met een rekenvoorbeeld en wat een beloning kost.

Een menukaart prijzen is een reeks kleine beslissingen: wat een bord je kost, welk deel van de prijs je aan ingrediënten wilt besteden, wat de buren vragen en wat het gerecht waard is voor gasten. Deze gids behandelt de belangrijkste methodes, één volledig rekenvoorbeeld, hoe je prijzen op de kaart zet, wanneer je ze verhoogt en waar vaste gasten in passen.
Het korte antwoord
Begin met de rekensom en laat daarna de markt overrulen. Prijs = kostprijs per gerecht ÷ gewenst foodcostpercentage, berekend op de prijs zonder btw, waarna je de btw erbij optelt. Dat geeft je een ondergrens. Rond af op een prijs die goed oogt op de kaart, vergelijk hem met de buren en beoordeel elk gerecht op de euro's die het per bord overlaat, niet alleen op het percentage.
Wat zijn de belangrijkste manieren om een gerecht te prijzen?
Vier methodes zijn gangbaar, en een goede prijs combineert meestal meerdere.
1. De foodcostmethode
Je kiest een gewenst aandeel van de verkoopprijs dat naar ingrediënten mag gaan en deelt de kostprijs daardoor. Een illustratie, met ronde getallen: een bord met €3 aan ingrediënten en een doel van 30% komt uit op €3 ÷ 0,30 = €10 zonder btw. De methode is snel, past dezelfde regel toe op elk gerecht en laat zien wanneer een prijswijziging van een leverancier om een nieuwe prijs op de kaart vraagt. Hoe je de kostprijs zelf berekent, met opbrengst en snijverlies, lees je in Foodcostpercentage: zo bereken je het voor elk gerecht en je hele menukaart.
De zwakte, opnieuw met ronde getallen: bij 30% wordt een bord van €2 verkocht voor ongeveer €6,67 en een bord van €6 voor €20. De methode past op beide hetzelfde percentage toe, dus het goedkope gerecht laat weinig euro's over.
2. Brutomarge per gerecht
De brutomarge is de verkoopprijs zonder btw min de kostprijs. Het is het geld dat elk bord overlaat voor personeel, huur, energie en je eigen inkomen. Twee gerechten met hetzelfde percentage kunnen heel verschillende bedragen overlaten, en het bedrag is wat de rekeningen betaalt. Gebruik het percentage om een prijs te bepalen en de marge om te beslissen welke gerechten een plek op de kaart en op de eerste pagina verdienen.
3. Wat vergelijkbare zaken vragen
Je gasten vergelijken je met het café aan de overkant, niet met een spreadsheet. Noteer de prijs van hetzelfde soort gerecht bij drie tot vijf zaken die gasten anders zouden kiezen, met vergelijkbare porties en kwaliteit. Dat is je plafond voor een standaardgerecht. Komt je formule duidelijk boven dat plafond uit, dan zit het probleem meestal in de kostprijs, niet in de markt.
4. Gepercipieerde waarde
Sommige gerechten zijn voor een gast meer waard dan de ingrediënten doen vermoeden: een huisspecialiteit, een grotere portie, een lokaal product, een mooi opgediend bord. Een hogere prijs is makkelijker te verdedigen als gasten kunnen zien of proeven waarom. Met gepercipieerde waarde kun je voor een paar signatuurgerechten meer vragen dan de formule geeft, en het is ook de reden dat een gewoon gerecht niet duurder moet zijn dan bij de buren zonder iets wat de gast opvalt.
Hoe kies je een gewenst foodcostpercentage?
Er is geen enkel juist getal en we geven je er ook geen. Een doel dat je van een blog kopieert past misschien niet bij jouw kosten. Een betere route:
- Bereken je werkelijke foodcost van de afgelopen maand uit voorraad en inkoop, zoals in de foodcostgids.
- Bepaal hoeveel van elke omzeteuro na de ingrediënten over moet blijven om al het andere te dekken, op basis van je huur, lonen en andere vaste kosten.
- Stel een bandbreedte in voor de hele kaart, niet één getal. Stel één bandbreedte vast op basis van je eigen kosten en laat sommige gerechten erboven en andere eronder zitten.
Stel doelen voor eten en drinken apart in, zodat de ene kant de andere niet kan verbergen.
Hoe prijs je een gerecht, stap voor stap?
Een illustratie, met ronde getallen. De btw hieronder is alleen voor het voorbeeld, gebruik het tarief dat voor jou geldt.
Het gerecht: een pasta met seizoensgroenten, in een klein restaurant.
- Kostprijs per gerecht. De ingrediënten voor één portie komen samen op €3,20, na opbrengst en snijverlies.
- Doel. De eigenaar mikt op ongeveer 30% foodcost voor dit gerecht.
- Ruwe prijs zonder btw. €3,20 ÷ 0,30 = €10,67.
- Btw erbij. Met 10% btw voor het voorbeeld: €10,67 × 1,10 = €11,74.
- Afronden op een prijs die goed oogt op de kaart. €11,90 ligt net boven de ruwe prijs, dus het doel blijft gehaald. Bij €11,90 is de prijs zonder btw €10,82, de foodcost 3,20 ÷ 10,82 = 29,6% en de brutomarge €10,82 min €3,20 = €7,62.
- Vergelijken met de buren. Drie zaken in de buurt vragen €11,50, €12,50 en €13,00 voor een vergelijkbare pasta. €11,90 zit binnen dat bereik, dus het past bij de lokale markt.
Afronden naar beneden op €11,50 zou ook natuurlijk ogen. Dan stijgt de foodcost naar 30,6% en gaat er ongeveer 37 cent per bord van de marge af, dus rond naar boven af als de buren het toelaten.
Als percentage en marge elkaar tegenspreken
Neem een tweede gerecht van dezelfde kaart, opnieuw een illustratie met ronde getallen: een burger met een kostprijs van €4,80. Bij een doel van 30% geeft de formule €16,00 zonder btw, €17,60 op de kaart. De buren vragen €14,00 tot €16,00, dus €17,60 is te hoog. De eigenaar prijst hem op €15,90 op de kaart, €14,45 zonder btw. De foodcost is 33,2%, boven het doel, maar de burger laat €9,65 per bord over tegenover €7,62 voor de pasta.
Dat is de kern van de tweede methode: de burger mist het percentage en verdient toch meer per bord. Elke verkochte burger laat meer over voor je vaste kosten dan een pasta. Wil je verder gaan, dan sorteert de matrix voor menu engineering elk gerecht op hoe vaak het verkoopt en hoeveel het oplevert.
Hoe horen prijzen eruit te zien op de kaart?
Een paar gewoontes kosten niets en zijn makkelijk te testen op je eigen gasten.
- Kies één afronding en gebruik die overal. €11,90, €11,50 of een rond €12 werken allemaal. Slordig oogt een mix van €11,90, €12 en €12,45 op één pagina.
- Houd de prijs rustig. Je kunt prijzen in een kolom naast de gerechtnaam uitlijnen, met een klein valutateken of zonder. Zo blijft de aandacht bij het gerecht, terwijl een rij puntjes of een vette prijs de aandacht naar het getal trekt.
- Beschrijf eerst, prijs daarna. Eén regel over wat erin zit, waar het vandaan komt of hoe het bereid is, geeft de prijs een reden.
We kunnen niet verwijzen naar een onderzoek dat bewijst dat één afronding altijd meer verkoopt, dus zie dit als dingen om te proberen: verander een maand lang één onderdeel en kijk met je kassarapporten wat gasten bestellen.
Heb je een nette opmaak nodig voor het resultaat, dan laat de gratis menukaart maken je je gerechten en prijzen intypen, een stijl en kleur kiezen en een menukaart op A4 downloaden die klaar is voor de printer.
Wanneer en hoe verhoog je prijzen?
Verhoog prijzen wanneer je kostprijzen stijgen. Reken de gerechten door waarvan de ingrediënten duurder werden en pas die eerst aan. Verhoog de getroffen gerechten in kleine stappen in plaats van alles tegelijk. Werk de kaart in één keer bij, zodat je hem niet vijf keer hoeft te herdrukken, en laat één of twee vertrouwde gerechten op een stabiele prijs. Volg een paar weken lang de verkoop van de gerechten die je hebt aangepast, want de kassa laat snel zien of een prijs voor jouw gasten over een grens ging. Ziet de verkoop in het algemeen er na een wijziging zwak uit, kijk dan of je klanten kwijt bent of dat ze minder vaak komen met Omzet daalt: ben je klanten kwijt of komen ze minder vaak?
Waar passen vaste gasten in je prijzen?
Houd prijzen op de kaart eerlijk voor iedereen en bedank trouwe gasten met een beloning, niet met een lagere prijs op de kaart.
Een beloning kost je minder dan het lijkt. Een illustratie, met ronde getallen: een koffie staat voor €3,20 op de kaart en de productkosten (bonen, melk, beker) zijn €0,45. Als een vaste gast hem na een aantal stempels als gratis beloning opeist, geef je die €0,45 aan ingrediënten op, niet de prijs van €3,20. Hoeveel stempels op een klantenkaart: een simpele berekening laat zien hoe je dat omzet in een aantal stempels, en Ideeën voor beloningen in een loyaliteitsprogramma: wat je geeft, wat het kost en wat het waard is somt beloningen op die voor jou goedkoop zijn en door gasten gewaardeerd worden.
Je kostprijzen uit deze gids heb je nodig voor die berekening. De ROI-calculator vraagt om de menuprijs van de beloning en het aandeel productkosten, en dat is je foodcostpercentage uit deze gids.
Een digitale klantenkaart van Rewardly voor een restaurant of een café staat in Apple Wallet en Google Wallet. Het instellen duurt ongeveer 2 minuten en een gast voegt de kaart in ongeveer 10 seconden toe.
Voor lunchgasten in het bijzonder, zie Lunchmenu: zo houd je je vaste lunchgasten. Voor het grotere plaatje van wat gasten terugbrengt, zie Zo verhoog je de omzet van je restaurant zonder meer te adverteren.
Veelgestelde vragen
Wat als mijn kostprijs te hoog is om mijn doel te halen?
Pas het bord aan voor je de prijs aanpast: een kleinere portie, een goedkoper ingrediënt met hetzelfde effect of een betere inkoopprijs. Lukt dat niet, accepteer dan een lagere marge op dat gerecht, zoals bij de burger, en laat andere gerechten de kaart dragen.
Hoe prijs ik een koffie of een ander drankje?
Gebruik dezelfde methode met een eigen doel. Een illustratie, met ronde getallen: een latte kost €0,65 aan bonen, melk en beker en het café mikt op 20%. €0,65 ÷ 0,20 = €3,25 zonder btw, €3,58 met 10% btw voor het voorbeeld, afgerond op €3,60 op de kaart. Controleer het bij de cafés om je heen, net als bij de pasta.
Kan Rewardly mijn menuprijzen bepalen?
Nee. Rewardly draait je klantenkaart, niet je prijzen. De menukaartmaker neemt de gerechten en prijzen die je intypt en zet ze op een menukaart, dus de getallen komen nog steeds uit je eigen kostprijzen.
Ken je je kostprijzen? Leg er een beloning bovenop. Probeer Rewardly voor €0
Geen vooruitbetaling nodig, op elk moment opzegbaar.


